ur. 7 IV 1909r.
zm. 12 IX 1995r.

Nauczycielka, narzeczona porucznika Stanisława Kliś

ur. 11 I 1908r.
zm. IV 1940r.

Porucznik Kliś został zamordowany przez NKWD w Charkowie

ur. 17 VIII 1907r.
zm. 11 I 1992r.

Ksiądz rzymsko-katolicki - USA

W 70-tą rocznicę zbrodni katyńskiej dokonanej na oficerach polskich , chcielibyśmy   opowiedzieć historię porucznika  STANISŁAWA  KLISIA  i  Jego  najbliższych ………….MiRG

/ poniżej fragmenty listu wysłanego do  Ministra Obrony Narodowej , po zebraniu materiałów  
i dokumentów , które przysłały różne osoby i  instytucje – do których się o to z prośbą zwróciliśmy  /

———————————————————————————————————————–

TAK  SIĘ  ZACZĘŁO

Panie  Ministrze  Obrony  Narodowej                        /wysłano 4 XII 2009 r /

Poniżej chciałbym opisać, co wiemy o poruczniku  Kliś Stanisławie , w  jaki  sposób dokumenty te znalazły się w naszych rękach  i dlaczego do tej pory nie zostały upublicznione.

Upływ czasu i koleje losu sprawiły , że jesteśmy w posiadaniu zdjęć w mundurze porucznika KLIŚ Stanisława – ur. 11. I . 1908r  we wsi Głowaczowa , pow. Dębica , Gmina Czarna /obecnie województwo podkarpackie/ , nazwisko którego zostało odczytane podczas pamiętnego Apelu w Warszawie , zorganizowanego z inicjatywy Pana Prezydenta Lecha Kaczyńskiego  w dniach 9 – 10 XI 2007 r  –  pozycja 5628   – listy awansowanych.

W książce w oprac. A. Moszyńskiego – W-wa 1989 wyd. Gryf – Londyn , Lista Katyńska ; Jeńcy obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk – Jego nazwisko znajduje się na stronie 89 – jako LZK-S – czyli lista zaginionych Kozielsk-Starobielsk – stopień wojskowy – PORUCZNIK , a nie podporucznik jak wymieniono w Apelu  i  opisano pod pozycją 5628.
/por. Kliś znajduje się na liście zaginionych – Obóz w Kozielsku , Groby w Lesie Katyńskim/

Wydaje się, że nastąpiło omyłkowe zaniżenie stopnia porucznika Klisia i Jego awansu z Porucznika na KAPITANA  / w rozkazie podczas Apelu awansowany  z   p.porucznika  na  porucznika/.

W jednym z listów , które się cudem uratowały – pisząc do Zofii Moskalównej w dniu 13.II.1939r, na końcu listu dodaje   „ Aha ! dostałem teraz nominację na porucznika – dwie gwiazdki „  Przypominam – list datowany jest na dzień 13.II.1939r.

Jesteśmy również w posiadaniu karty pocztowej wysłanej przez Niego ze STAROBIELSKA , datowanej na dzień 29.XI.1939r , adresowanej na dom rodzinny we wsi Głowaczowa, powiat Dębica , poczta Grabiny – do Andrzeja  Pękali /ojciec/   i   Zofii  Moskalównej /narzeczona/

Zofia Moskalówna przeżyła ponad 85 lat – po wojnie zamieszkała w Tarnowie-Rzędzinie .
Nie wyszła za mąż. Czekała, czekała, czekała ….na swojego Staszka. Wojna miała się skończyć szybko /2-3 miesiące 1939r / –  i   zamierzali się pobrać.

ONA – przedwojenna nauczycielka   i   ON – przedwojenny nauczyciel   i  oficer rezerwy WP.

Zofia Moskal została pochowana obok swojej siostry Władysławy Gawle na cmentarzu w Straszęcinie – tam znajduje się Kościół i cmentarz parafialny wsi Głowaczowa.  / Straszęcin to gmina Żyraków , Głowaczowa  to  gmina Czarna , ale  Parafia  Straszęcin /
Upływ czasu i koleje losu sprawiły , że dokumenty te cały czas stanowiły bardzo cenną , osobistą ,
ale  i  bolesną  pamiątkę  rodzinną.
Listy , przesyłane zdjęcia oraz kartka pisane były przez Stanisława Kliś do Zofii Moskalównej urodzonej  
i   zamieszkałej przed wojną w Głowaczowej – jego dziewczyny/ narzeczonej – również nauczycielki .
I właśnie z tej strony – poprzez Zofię   /jako adresatkę tych listów i zdjęć / , a potem jej siostrzenice /córki Władysławy Gawle /, trafiły w kolejnym pokoleniu w nasze ręce.
Okazało się , że dom rodzinny w Głowaczowej , w którym znajdowały się rzeczy osobiste i mundur Porucznika oraz inne ważne dokumenty podczas wojny doszczętnie w 1944/1945  roku spłonął .
 / tutaj przebiegała linia frontu /.
 Zdjęcia , listy  i  kartka  ze  Starobielska  są  prawdopodobnie  jedynymi  ocalałymi  po  pożodze  wojennej.
Marzeniem Rodziny i Naszym by było , aby dla upamiętnienia pamięci Porucznika Kliś Stanisława – na  cmentarzu  w  Straszęcinie – postawić obok mogiły Zofii Moskal – Krzyż Katyński ze zdjęciem i  tabliczką z datą urodzenia , datą śmierci , itp.
Pod Krzyżem Katyńskim umieścić ziemię z pól kaźni ; Katynia, Charkowa, Miednoje/Tweru.
Niech będzie to początek wielkiej akcji pt. przywracamy Pamięć o Poruczniku Stanisławie Klisiu
 Szanowny Panie !
Wystąpiłem do wielu instytucji i organizacji o przeprowadzenie KWERENDY dokumentów w swoich zbiorach, a dotyczących  por. Kliś Stanisława .
Bardzo życzliwie potraktowały nasze prośby , byłem z nimi w stałym kontakcie telefonicznym 
 i  e mailowym.
Dotyczy to w szczególności :
1/Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie   2/ Centralnej   Biblioteki  Wojskowej   Warszawie   3/  Fundacji   Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego
w  Krakowie   4/Fundacji Ośrodka Karta w Warszawie  5/Biblioteki Narodowej w Warszawie  6/Polskiego Czerwonego Krzyża w Warszawie  7/Kurii Polowej W P Notariusz – ks. płk Zbigniew Kępa  8/ Pana Kamila Stepan – współautora książki „ Awanse oficerskie w W P 1935-1939”
 9/ dr Jerzego  Majki – Muzeum Okręgowe w Rzeszowie.
—————–
Wspólnym wysiłkiem udało się zgromadzić ocalałe dokumenty /sprzed roku 1939 / , a dotyczące Porucznika KLIŚ Stanisława , takie jak :  …

 / – patrz kwerenda /  – patrz awans  /

///————–aby wystąpić do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o awans na KAPITANA- musiałem mieć absolutną pewność, że S.Kliś był w 1938/39r porucznikiem WP ; nie mogłem napisać do MON ,
że – z całym szacunkiem- ”w książkach tak piszą” , albo nawet  że jestem w posiadaniu listu,w którym On sam o tym pisze.
Chodziło o dotarcie do niepodważalnego dokumentu dotyczącego tego stopnia – dlatego …..patrz  niżej –  c.d.  listu….  —————///

…….i  wreszcie rzecz najważniejsza – w dniu 1 XII 2009 roku otrzymałem z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie kserokopię – Tajnego Dziennika Personalnego Rezerw Nr 3 ,
 strony od 1 do 5, 19 i 20 /ostatnia/ – / Warszawa 12 XI 1938 r /  wyd. przez Ministerstwo Spraw Wojskowych –  w  którym znajdują się Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej ,
Mianowania w rezerwie ;  WOJSKO – MIANUJĘ ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1938 r.  Porucznikami rezerwy : Podporuczników w Korpusie Oficerów Piechoty ;
– strona 5 –  KLIŚ Stanisław – /11.1.1908/  K.R.U. Dębica , 17 p.p. –  kol. 189

Podpisał ;  Minister Spraw Wojskowych  –  KASPRZYCKI –  Generał dywizji    
/ – patrz Tajny Dziennik …/